काठमाडौं । पछिल्ला वर्षहरूमा २० देखि २५ वर्षकै उमेरमा कपाल झर्ने तथा तालुपनाको समस्या बढ्दो क्रममा रहेको छ। छाला तथा यौनरोग विशेषज्ञ डा. सूचना मराठाका अनुसार तनावपूर्ण जीवनशैली, अस्वस्थ खानपान, हर्मोनल परिवर्तन र वंशानुगत कारणले युवाहरूमा यो समस्या पहिलेभन्दा छिटो देखिन थालेको हो।

हेल्थबानीसँगको विशेष कुराकानीमा डा. मराठाले पहिले ४० वर्षपछि देखिने वंशानुगत तालुपनाको समस्या अहिलेको पुस्तामा करिब एक दशकअघि नै देखिन थालेको बताइन्। “अहिलेको जीवनशैली धेरै तनावपूर्ण छ, खानपान पनि अस्वस्थ बन्दै गएको छ। यसले हर्मोनमा प्रभाव पारेर कपाल झर्ने समस्या कम उमेरमै देखिन थालेको छ,” उनले भनिन्।

उनका अनुसार दैनिक केही मात्रामा कपाल झर्नु सामान्य भए पनि अत्यधिक कपाल झर्न थालेमा त्यसलाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन। कपाल झर्नु केवल सौन्दर्यसँग सम्बन्धित विषय नभई शरीरमा पोषणको कमी, हर्मोनल असन्तुलन वा अन्य स्वास्थ्य समस्याको संकेत पनि हुन सक्छ।

डा. मराठाले कपाल झर्ने समस्या प्रारम्भिक चरणमै पहिचान गरी उपचार सुरु गर्न सके राम्रो नतिजा प्राप्त हुने बताइन्। “जबसम्म कपालका जराहरू सक्रिय छन्, औषधि र उचित हेरचाहबाट सुधार ल्याउन सकिन्छ। तर धेरै भाग खाली भइसकेपछि भने हेयर ट्रान्सप्लान्ट आवश्यक पर्न सक्छ,” उनले स्पष्ट पारिन्।

हेयर ट्रान्सप्लान्टबारे चर्चा गर्दै उनले यो विधि विशेषगरी वंशानुगत तालुपनाका लागि प्रभावकारी रहेको बताइन्। यद्यपि, २५ वर्षभन्दा कम उमेरमा ट्रान्सप्लान्ट नगर्न चिकित्सकहरूले सल्लाह दिने गरेको उल्लेख गर्दै उनले कपाल झर्ने अवस्थाको स्थायित्व मूल्यांकन गर्न समय आवश्यक पर्ने बताइन्।

घरायसी उपचारका रूपमा प्रयोग हुने प्याजको रस वा अदुवाको रसले केही हदसम्म कपालका जरालाई सक्रिय बनाउन मद्दत गर्न सक्ने भए पनि त्यसलाई पूर्ण उपचारका रूपमा लिन नहुने उनको भनाइ छ। यस्ता उपायले सीमित लाभ दिन सक्छन्, तर वैज्ञानिक रूपमा प्रमाणित उपचारको विकल्प बन्न नसक्ने उनले बताइन्।

डा. मराठाले कपाल स्वस्थ राख्न सन्तुलित आहार, पर्याप्त निद्रा, तनाव व्यवस्थापन, धूम्रपानबाट टाढा रहनु तथा आवश्यक परे विशेषज्ञ चिकित्सकको परामर्श लिन सुझाव दिइन्।

थप कुराकानी  भिडियाेमा