'चिस्यानयुक्त भण्डारण नपुगे शव गाड्न सकिन्छ, प्रमाण सुरक्षित राख्नुपर्छ' : फरेन्सिक विज्ञ डा.वस्ती
काठमाडौं । ठूलो विपद्का बेला एकैपटक ठूलो संख्यामा शव प्राप्त हुँदा सबै शवलाई तत्काल चिस्यानयुक्त भण्डारणमा राख्न सम्भव नहुने फरेन्सिक मेडिसिन विशेषज्ञ प्राडा हरिहर वस्तीले बताएका छन्।
उनका अनुसार यस्तो अवस्थामा शवलाई अस्थायी रूपमा गाड्ने विकल्प प्रयोग गर्न सकिन्छ। तर त्यसरी गाडिएको शवलाई स्थायी रूपमा बेवारिसे बनाउन नहुने भन्दै प्रत्येक शवको वैज्ञानिक अभिलेखीकरण, निश्चित नम्बर वा कोड, आवश्यक नमुना संकलन तथा गाडिएको स्थानको विवरण सुरक्षित राख्नुपर्ने उनले बताए।
‘त्यसो गरियो भने पछि आफन्त आएर दाबी गर्दा वैज्ञानिक प्रमाणका आधारमा पुनःपहिचान गर्न सकिन्छ,’ उनले भने।
वस्तीका अनुसार ठूलो विपद्का बेला सबैभन्दा ठूलो चुनौती शव कहाँ र कसरी राख्ने भन्ने हुन्छ। पर्याप्त शवगृह वा चिस्यानयुक्त भण्डारणको व्यवस्था नभए अस्पताल वा बजार क्षेत्रमा लामो समय शव राख्न सम्भव हुँदैन।
२०७२ सालको भूकम्पमा पनि महाराजगन्ज क्षेत्रमा शव व्यवस्थापन ठूलो समस्या बनेको उनले बताए। लामो समयसम्म शव व्यवस्थापन हुन नसक्दा दुर्गन्ध फैलिएको र पछि अस्थायी चिहान बनाउनुपरेको उनको भनाइ छ।
बेलायत, अमेरिका र अस्ट्रेलियाजस्ता देशमा समेत ठूलो विपद्का बेला सयौँ वा हजारौँ शवको पहिचान तत्काल सम्पन्न नहुने वस्तीले बताए। ती देशमा पनि शवको अभिलेखीकरण, सुरक्षित व्यवस्थापन, एन्टिमोर्टम तथा पोस्टमार्टम विवरण संकलन र वैज्ञानिक परीक्षणमार्फत क्रमशः पहिचान गरिने उनले बताए।
ठूलो विपद्का बेला शव व्यवस्थापनमा हतार गर्नुभन्दा वैज्ञानिक प्रणाली अपनाएर प्रमाण सुरक्षित राख्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।
भर्खरै
रारा जाने क्रममा मुगुमा गाडी दुर्घटना
नेपाल–चीन स्वास्थ्य सहकार्यको कथा ‘नमस्कार, मेरा चिनियाँ डाक्टर’ वृत्तचित्र प्रदर्शन
नेप्लिज सोसाइटी अफ क्रिटिकल केयर मेडिसिनको अध्यक्षमा डा. दिप्तेश अर्याल चयन
बालबालिकामाथि हुने हिंसा अन्त्यसम्बन्धी विश्व सम्मेलनमा सहभागी हुन डा. तोसिमा कार्की मनिला जाँदै
स्वास्थ्य व्यवसायीको दर्ता र नवीकरण अब अनलाइनबाटै, प्रमाणपत्रमा क्यूआर कोड राखिने
आजको मौसम : चार प्रदेशमा मेघगर्जनसहित वर्षा र हिमपातको सम्भावना
पाकिस्तानमा पोलियो उन्मुलन अभियान चुनौतीपूर्ण बन्दै
धेरै पढिएको
नेपालमै उत्पादित कार–टी सेलबाट ब्लड क्यान्सरको उपचार सफल, थप बिरामीमा प्रयोगको तयारी
तिहारमा पटाकाको आतंक : वायु प्रदूषणदेखि स्थायी बहिरोपनसम्मको जोखिम
व्यायामका लागि छुट्टै समय चाहिँदैन, दैनिक गतिविधिले नै जोगाउँछ मुटु
तनहुँमा स्क्रब टाइफसको जोखिम, एक महिनामै १५५ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि
मुगुको सोरुमा बोलेरो जिप दुर्घटना, पाँच जना घाइते
निजामती कर्मचारी अस्पतालमा अनलाइन ओपीडी टिकट सेवा सुरु, घरबाटै अपोइन्टमेन्ट लिन सकिने
आज हिमाली क्षेत्रमा हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना




प्रतिकृया दिनुहोस