काठमाडौं । जापानी इन्सेफलाइटिस (जेई) संक्रमणबाट पछिल्लो डेढ महिनामा २१ जनाको मृत्यु भएपछि सरकारले उच्च जोखिममा रहेका क्षेत्रमा खोप अभियान सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको छ ।

स्वास्थ्य अधिकारीहरूका अनुसार पहिलो चरणमा जेई संक्रमणबाट मृत्युदर सबैभन्दा बढी देखिएको झापामा ३० वर्षभन्दा माथिका व्यक्तिलाई खोप लगाइने भएको छ । झापामा १० जनामा संक्रमण पुष्टि भएकामा ६ जनाको मृत्यु भएको छ । यो ६० प्रतिशत मृत्युदर हो ।

स्वास्थ्य सेवा विभागका अनुसार पछिल्लो छ सातामा देशभर ५९ जनामा जेई संक्रमण पुष्टि भएको छ । संक्रमण सातवटै प्रदेशमा फैलिएको छ । कोशी प्रदेशमा सबैभन्दा बढी २४ संक्रमितमध्ये १० जनाको मृत्यु भएको छ भने मधेशमा १९ संक्रमितमध्ये ६ जनाको मृत्यु भएको छ ।

जेई मस्तिष्कमा हुने भाइरल संक्रमण हो । संक्रमितमध्ये करिब एक तिहाइको मृत्यु हुनसक्ने र बाँचेकामध्ये आधासम्ममा गम्भीर तथा दीर्घकालीन अपांगता हुनसक्ने विश्व स्वास्थ्य संगठनले जनाएको छ ।

स्वास्थ्य अधिकारीहरूले जेई संक्रमण र मृत्युदर उच्च रहेका ९ जिल्लाका लागि ३५ लाख मात्रा खोप खरिद गर्ने योजना बनाएका छन् । आगामी तीन साताभित्र खोप अभियान सुरु गर्ने तयारी भए पनि मिति भने तय भइसकेको छैन ।

हाल नेपालमा जेई खोप नियमित खोप कार्यक्रममार्फत बालबालिकालाई निःशुल्क दिइँदै आएको छ । तर वयस्कका लागि नियमित खोप कार्यक्रम नभएकाले पछिल्लो समय वयस्कमा समेत संक्रमण र मृत्यु बढेको स्वास्थ्य विज्ञहरूले बताएका छन् ।

तथ्यांकअनुसार पछिल्लो संक्रमणमा मृत्यु हुनेमध्ये ८१ प्रतिशत ५० वर्षभन्दा माथिका छन् भने संक्रमितमध्ये ८९ प्रतिशतले जेई खोप लगाएका थिएनन् । स्वास्थ्य विज्ञहरूले जोखिममा रहेका समूहलाई सकेसम्म छिटो खोप उपलब्ध गराउनुका साथै लामखुट्टे नियन्त्रण, सरसफाइ र जनचेतना अभियानलाई समेत तीव्र बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।

गत वर्ष नेपालमा जेई संक्रमणबाट १४१ जना संक्रमित हुँदा ४१ जनाको मृत्यु भएको थियो । स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार समयमै खोप र प्रभावकारी रोकथामका उपाय अपनाउन सके जेईबाट हुने गम्भीर स्वास्थ्य समस्या र मृत्यु घटाउन सकिन्छ ।